ترجمه و توضیح سوره تین

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوندی که رحمت عامّش شامل همه و رحمت خاصّش از آن مؤمنین است.

وَالتِّینِ وَالزَّیْتُونِ ﴿١ وَطُورِ سِینِینَ ﴿٢

سوگند به انجیر و زیتون (١) سوگند به طور سینا (٢)

 منظور از انجیر، سرزمین شام و منظور از زیتون سرزمین بیت المقدس است و سوگند به این دو منطقه شاید به خاطر این بوده که بسیاری از انبیا در این دو نقطه مبعوث شده­ اند. مراد از طور سینا، کوهی است که خداوند با موسی بن عمران در آنجا تکلم کرد.

وَهَـذَا الْبَلَدِ الْأَمِینِ ﴿٣

و سوگند به این شهر أمن (٣)

 که اشاره به سرزمین مکه است، سرزمینی که حتّی در عصر جاهلیت به عنوان منطقه‎ی أمن و حرم خدا شمرده می­ شد و کسی در آنجا حق تعرّض به دیگری نداشت، حتّی مجرمان و قاتلان وقتی به آن سرزمین می ­رسیدند در أمنیت بودند.

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ ﴿۴

و به تحقیق که ما انسان را در بهترین صورت و نظام آفریدیم (۴)

انسان به حسب خلقت طوری آفریده شده که صلاحیت دارد تا در جوار پروردگارش به سعادتی ابدی برسد و این به خاطر این است که خدا او را مجهز به اسبابی کرده که می ­تواند با آن علم نافع کسب کند و همچنین ابزار و وسایل عمل صالح را هم به او داده، بنابراین، انسان هم از لحاظ مادی و هم معنوی در نیکوترین صورت و نظام خلق شده است.

ُثمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِینَ ﴿۵

سپس او را به پایین ترین مراحل برگرداندیم (۵)

 در آیه قبل معلوم شد که انسان موجودی است مملو از استعدادهای سرشار که اگر در طریق صلاح از آن استفاده کند بر بالاترین قلّه‎ی افتخار قرار می گیرد و اگر این همه هوش و استعداد را در طریق فساد به کار اندازد، بزرگترین مفسده را می­ آفریند و آن وقتی است که خودش را از هر پستی، پست تر کرده است، پس به پایین ترین مراحل باز گردانیده می شود.

إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَیْرُ مَمْنُونٍ ﴿۶

مگر کسانی که ایمان آورده اند وعمل شایسته انجام دادندکه پاداشی قطع ناشدنی دارند(۶)

پس کسانی که بر فطرت پاک اولیّه خود باقی بمانند و به اقتضای احسن تقویم خودشان عمل کنند و عمل صالح انجام دهند استثنا هستند، ایشان مقام و جایگاه لایق خود را به دست خواهند آورد، که در این صورت برای آنها پاداشی همیشگی و دایمی است.

فَمَا یُکَذِّبُکَ بَعْدُ بِالدِّینِ ﴿٧

پس چه چیز سبب می­ شودکه تو بعد ازاین همه، روز جزا را تکذیب می‎کنی؟ (٧)

آیا امکان دارد انسانی که می­ تواند تا اعلی علیین پرواز کند برای قفس دنیا خلق شده باشد؟ و یا انسانی که از هر حیوانی پست ­تر شده و جنایاتش در ظرف دنیا نمی­ گنجد، در همین دنیا به مجازات خود برسد؟ نتیجه‎ی آیات بالا این است که اگر انسان خود را بشناسد و بفهمد که از لحاظ صعود و سقوط در ظرف دنیا نمیگنجد، آن وقت به قیامت معتقد می­ شود.

أَلَیْسَ اللَّـهُ بِأَحْکَمِ الْحَاکِمِینَ ﴿٨

آیا خداوند بهترین داوران نیست؟ (٨)

وقتی خداوند بهترین حاکمان است و حکمت این خدا اقتضا می­ کند که با این دو گروه از انسان­ها یک جور معامله نکند، پس نتیجه می گیریم که باید روز جزایی باشد، تا هر گروهی به جزای عملی که کرده اند برسند و عقل و فطرت آدمی اجازه نمی­دهد که این روز جزا را انکار کند.