ترجمه و توضیح سوره ناس

 بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوندی که رحمت عامّش شامل همه و رحمت خاصّش از آن مؤمنین است.

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ﴿١

بگو پناه می برم به پروردگار مردم (١)

البته منظور از پناه بردن به خدا این نیست که انسان تنها با زبان این جمله را بگوید، بلکه باید با فکر و عقیده و عمل نیز خود را در پناه خدا قرار دهد، از راه های شیطانی، برنامه‌های شیطانی، افکار و تبلیغات شیطانی، مجالس و محافل شیطانی، خود را کنار کشد، و در مسیر افکار و تبلیغات رحمانی جای دهد، وگرنه انسانی که خود را در معرض طوفان آن وسوسه ها قرار داده، تنها با خواندن این سوره و گفتن این الفاظ به جایی نمی ­رسد. انسان با گفتن “رب الناس” اعتراف به (خدایی) پروردگار می­ کند و خود را تحت تربیت او قرار می ­دهد.

مَلِکِ النَّاسِ ﴿٢ إِلَـهِ النَّاسِ ﴿٣

به مالک و حاکم مردم (٢) به معبود مردم (٣)

 انسان با گفتن “ملک الناس” خود را مِلکِ او می­ داند و با بندگی سر به فرمانش می ­نهد و با گفتن “اله الناس” در طریق عبودیت (بندگی) او گام می­ نهد و از عبادت غیر او پرهیز می­ کند. در حقیقت این اوصاف سه­ گانه، سه درس مهم تربیتی، سه برنامه‌ی پیشگیری، و سه وسیلهی نجات از شرّ وسوسه گران است و انسان را در مقابل آنها بیمه می­ کند.

مِن شرّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ ﴿۴

از شرّ وسوسه گر پنهانکار (۴)

آیه شریفه شیطان را از این جهت خنّاس خوانده که پیوسته آدمی را وسوسه می­ کند و به محض این که انسان به یاد خدا می­ افتد پنهان می­ شود، در کمین می­ نشیند و باز همین که انسان از یاد خدا غافل می شود جلومی­ آید و به وسوسه می­ پردازد.

خناس چطوری وسوسه می کند؟ در سینه ها، فرد نمی فهمد اعتقاد خودش است یا بقیه یا وسوسه. با ماهواره شستشوی مغزی شده و خیال می کند فکر خودش است در حالی  که این طور نیست، و این خیلی خطرناک است.

الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ ﴿۵

که درون سینه های مردم وسوسه می کند (۵)

این وسوسه گران شیطان صفت هم خودشان مخفی اند و هم برنامه‌هایشان پنهان است و این هشداری است به همه ی رهروان راه حق که منتظر نباشند شیطان را در چهره و قیافهی اصلی ببینند، یا برنامه‌هایشان را در شکل انحرافی مشاهده کنند، هرگز چنین نیست، آنها وسواس خنّاسند، و کارشان حقه و نیرنگ و دروغ و ریاکاری و ظاهرسازی و مخفی کردن حق است. اگر آنها در چهرهی اصلی ظاهر شوند، اگر آنها باطل را با حق نیامیزند، و اگر آنها صریح و صاف سخن بگویند، به گفتهی علی (ع) مطلب بر پویندگان راه خدا مخفی نمی­ شود، آنها همیشه قسمتی از این می ­گیرند، و قسمتی از آن، و به هم آمیزند تا بر مردم مسلّط شوند.

چطوری؟ با رسوخ در احساسات، اعتقادات، اندیشه ها، و انگیزه ها ( همان مفهوم جنگ نرم )

مِنَ الْجِنَّهِ وَلنَّاسِ ﴿۶

چه از جن باشد چه از انسان (۶)

 بعضی از مردم هستند که از شدت انحراف، خود در زمرهی شیطانها قرار می گیرند. آیهی شریفه هشدار می ­دهد که وسواس خناس تنها در میان یک گروه و یک جماعت، و در یک قشرخاص نیستند، در میان جن و انس پراکنده اند و در هر لباس و جماعتی یافت می­ شوند، دوستان ناباب، همنشین های منحرف، پیشوایان گمراه و ظالم، نویسندگان و گویندگان فاسد، وسایل ارتباط جمعی وسوسه گر، همهی اینها و غیر اینها در مفهوم گستردهی وسواس خناس هستند، باید مراقب همهی آنها بود و باید از شر همه آنها به خدا پناه برد.

راهکار خدای تعالی در این سوره در مبارزه با وسوسه گران جن و انس: ۱) باید به تربیت خدایی ” رب الناس”  ۲) و قوانین خدایی ” ملک الناس”   ۳)  و سلوک بندگی خدا ” اله الناس” پناه برد.